lubelskie.ngo.pl

Najczęściej zadawane pytania przez organizacje pozarządowe

 

1. Jakie dokumenty należy przygotować w celu rejestracji stowarzyszenia?

Dokumentami niezbędnymi do zarejestrowania stowarzyszenia są:

- statut stowarzyszenia

- protokół z walnego zebrania założycielskiego

- lista obecności członków założycieli

- uchwała o powołaniu stowarzyszenia

- uchwała o wyborze komitetu założycielskiego

- uchwała o wyborze zarządu i komisji rewizyjnej

Są to załączniki do wniosku o rejstrację stowarzyszenia w KRS-ie, który składa się na formularzu KRS W-20 oraz KRS-WK

2. Jakie dokumenty należy przygotować w celu rejestracji fundacji

Dokumentami niezbędnymi do zarejestrowania fundacji są:

- statut fundacji

- akt notarialny o usatnowieniu fundacji

- uchwała o powołaniu organów fundacji (zarządu i ewentualnie organu nadzoru wewnętrznego)

- oświadczenie wskazujące ministra właściwego do nadzoru (fakultatywnie)

Są to załączniki do wniosku o rejestrację fundacji w KRS-ie, który składa się na formularzu KRS W-20 oraz KRS-WK

3. Ile kosztuje zarejestrowanie stowarzyszenia i fundacji?

Zgodnie z art. 17 ust.4 prawa o stowarzyszeniach postępowanie w sprawach o wpis stowarzyszenia do rejestru stowarzyszeń jest wolne od opłat sądowych. Natomiast za wniosek o wpis fundacji do rejestru sądowego zgodnie z art. 53 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym pobiera się opłatę stałą w wysokości 250 zł.

4. Czy stowarzyszenie może zatrudniać pracowników?

Stowarzyszenie opiera się przede wszystkim na pracy społecznej swoich członków. Jednakże do prowadzenia swoich spraw może zatrudniać pracowników. W większości przypadków nie jest możliwe prowadzenie działalności statutowej wyłącznie korzystając z pracy swoch członków i wolontariuszy. Dlatego dopuszcza się możliwość zatrudnienia pracowników (w ramach umowy o pracę czy umów cywilnoprawnych). Pracownikami mogą być członkowie stowarzyszenia, ale także osoby niebędące jego członkami.

Warto powołać w tym miejscu postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 7 kwietnia 1992 r, w którym sąd nie wykluczył możliwości łączenia członkostwa stowarzyszenia ze stosunkiem pracy, także jeżeli chodzi o członków zarządu. W praktyce jednak większości stowarzyszeń, zarząd pracuje społecznie, natomiast członkowie zarządu są zatrudniani przy poszczególnych projektach czy działaniach realizowanych przez organizację (np jako koordynatorzy, specjaliści, doradcy itp)

5. Jakie dokumenty należy złożyć do sądu żeby uzyskać status organizacji pożytku publicznego?

Organizacja, która chce ubiegać się o status organizacji pożytku publicznego, musi złożyć wniosek do właściwego sądu rejestrowego. Wniosek musi być złożony na właściwym formularzu:

- dla organizacji już wpisanych do KRS (np. zarejestrowanych stowarzyszeń i fundacji) - KRS-Z20 oraz załącznik KRS-W-OPP,

- dla organizacji nierejestrowanych w KRS (np. organizacji kościelnych) - KRS-W21 oraz KRS-W-OPP .

Wypełniając formularz KRS-W-OPP trzeba posłużyć się Polską Klasyfikacją Działalności określoną w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (Dz. U. Nr 251, poz. 1885) i do każdego rodzaju działalności (chodzi o działalność statutową, czyli to, co znajduje się w celach i formach realizacji tych celów) w formularzu KRS-W-OPP należy przypisać odpowiedni numer z PKD.

Ponadto należy uwzględnić w statucie lub w odrębnych oświadczeniach wymogi, które nakłada na organizacje pragnące uzyskać status OPP art 20 ustawy o działalności pożytku publicznego, czyli określenie że członkowie organu kontroli lub nadzoru:

a) nie są członkami organu zarządzającego ani nie pozostają z nimi w stosunku pokrewieństwa, powinowactwa lub podległości z tytułu zatrudnienia,

b) nie są skazani prawomocnym wyrokiem za przestępstwo z winy umyślnej,

c) mogą otrzymywać z tytułu pełnienia funkcji w takim organie zwrot uzasadnionych kosztów lub wynagrodzenie w wysokości nie wyższej niż określone w art. 8 pkt 8 ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi

oraz że zabrania się:

a) udzielania pożyczek lub zabezpieczania zobowiązań majątkiem organizacji w stosunku do jej członków, członków organów lub pracowników oraz osób, z którymi pracownicy pozostają w związku małżeńskim albo w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej, pokrewieństwa lub powinowactwa w linii bocznej do drugiego stopnia albo są związani z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, zwanych dalej "osobami bliskimi",

b) przekazywania ich majątku na rzecz ich członków, członków organów lub pracowników oraz ich osób bliskich, na zasadach innych niż w stosunku do osób trzecich, w szczególności jeżeli przekazanie to następuje bezpłatnie lub na preferencyjnych warunkach,

c) wykorzystywania majątku na rzecz członków, członków organów lub pracowników oraz ich osób bliskich na zasadach innych niż w stosunku do osób trzecich, chyba że to wykorzystanie bezpośrednio wynika ze statutowego celu organizacji albo podmiotu

d) zakupu na szczególnych zasadach towarów lub usług od podmiotów, w których uczestniczą członkowie organizacji, członkowie jej organów lub pracownicy oraz ich osób bliskich.

6. Ile kosztuje uzyskanie statusu OPP?

Warto skontaktować się w tej sprawie z sądem rejestrowym w swoim województwie i dopytać jaka opłata jest pobierana w tym KRS-ie. Ogólnie opłata składa się z dwóch części tzn. z opłaty sądowej (większość sędziów jej nie pobiera) oraz z opłaty za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym (250 zł lub 500 zł). W praktyce najczęściej nie ponosi się żadnych kosztów sądowych, natomiast należy uiścić opłatę w wysokości 250 zł za ogłoszenie informacji o uzyskaniu statusu OPP w Monitorze Sądowym i Gospodarczym (tak jest np. w KRS-ie w Lublinie)

7. Jakie są przywileje organizacji pożytku publicznego

Najważniejsze przywileje OPP:

· Zwolnienia podatkowe od:

1) podatku dochodowego od osób prawnych,

2) podatku od nieruchomości,

3) podatku od czynności cywilnoprawnych,

4) opłaty skarbowej,

5) opłat sądowych

W praktyce jednak powyższe zwolnienia dotyczy czynności związanych wyłącznie z nieodpłatną działalnością pożytku publicznego

l możliwość przekazywania 1% podatku dochodowego przez osoby fizyczne na rzecz organizacji pożytku publicznego.

l Organizacje pożytku publicznego mogą nabywać prawo użytkowania nieruchomości należących do Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego na preferencyjnych zasadach.

· Poborowi mogą odbywać służbę zastępczą w organizacjach pożytku publicznego

· Organizacje pożytku publicznego mają prawo, a publiczne radio i telewizjaobowiązek umożliwienia organizacjom nieodpłatnego informowania o ich działalności.

· organizacje pożytku publicznego są jednym z podmiotów uprawnionych do tworzenia centrów integracji społecznej.

8. Co to jest działalność odpłatna statutowa?

Działalność statutowa odpłatnajest alternatywą dla organizacji, które nie chcą bądź nie mogą prowadzić działalności gospodarczej. Najważniejsza różnica w stosunku do działalności gospodarczej polega na tym, że wysokość opłat pobieranych w ramach odpłatnej działalności (za sprzedawane produkty/usługi) nie może być wyższa niż bezpośrednie koszty tej działalności.

Ten rodzaj działalności pozwala jednak na realizowanie pewnych kosztownych przedsięwzięć np. wystaw, koncertów, festiwali, za które ich uczestnicy są w stanie zapłacić symboliczne pieniądze.

Koszty bezpośrednie ujmowane w kalkulacji obejmują, zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy o rachunkowości, wartość zużytych materiałów bezpośrednich, koszty pozyskania i przetworzenia związane bezpośrednio z produkcją i inne koszty poniesione w związku z doprowadzeniem produktu do postaci i miejsca, w jakich się znajduje w dniu wyceny.

Przed każdorazowym podjęciem nowego działania odpłatnego należy sporządzić kalkulację podejmowanego działania, ograniczając się do kosztów bezpośrednich, w której zapewniona będzie równowaga przychodów i kosztów.

Działalność odpłatna pożytku publicznego nie wymaga odrębnej rejestracji. Ponieważ w samej Ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie brakuje wskazań co do sposobu jej uruchomienia, należy uznać, że wystarczająca będzie decyzja najważniejszych organów w organizacji (walnego zebrania członków bądź zarządu).

Wraz z taką decyzją organizacja musi wskazać jaki rodzaj działań będzie prowadzić w ramach odpłatnej działalności pożytku publicznego. Mogą to być te same działania, które realizuje nieodpłatnie.

Ważne: Nie trzeba być organizacją pożytku publicznego aby prowadzić odpłatną działalność pożytku publicznego.

Prowadzenie działalności odpłatnej wymaga wyodrębnienia w księgach rachunkowych.

9. Kiedy działalność odpłatna staje się działalnością gospodarczą organizacji?

Działalność odpłatna pożytku publicznego stanie się działalnością gospodarczą, jeżeli,

1. wynagrodzenie w odniesieniu do działalności danego rodzaju będzie wyższe od tego, jakie wynika z kalkulacji bezpośrednich kosztów tej działalności lub

2. wynagrodzenie osób fizycznych z tytułu zatrudnienia przy wykonywaniu statutowej działalności nieodpłatnej oraz działalności odpłatnej przekracza 1,5 krotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w sektorze przedsiębiorstw ogłaszanego przez Prezesa GUS za rok poprzedni (w roku 2008 wynagrodzenie to wynosi 4332,30 zł)

10. Czy organizacja pozarządowa może prowadzić działalność gospodarczą?

Organizacje pozarządowe mogą podjąć działalnośc gospodarczą. Taką możliwość dla fundacji wprowadza art. 5 ust 5 ustawy o fundacjach natomiast dla stowarzyszeń art.34 prawa o stowarzyszeniach

Stowarzyszenie może prowadzić działalność gospodarczą, według ogólnych zasad określonych w odrębnych przepisach. Dochód z działalności gospodarczej stowarzyszenia służy realizacji celów statutowych i nie może być przeznaczony do podziału między jego członków.

Fundacja może prowadzić działalność gospodarczą w rozmiarach służących realizacji jej celów.

Organizacje prowadzą działalność na zasadach określonych w ustawie z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej

Działalnością gospodarczą w Polsce jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.

Prowadzenie działalności gospodarczej nie może być celem samym w sobie organizacji (zawsze musi mieć charakter pomocniczy, akcesoryjny)

Wpis do rejestru przedsiębiorców w KRS-ie kosztuje 1000 zł + 500 zł za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym

W przypadku fundacji ustawa wymaga aby wartość środków majątkowych przeznaczonych na działalność gospodarczą nie była mniejsza niż 1000 zł

Możliwe są różne formy prowadzenia działalności gospodarczej: bez wyodrębnienia organizacyjnego w ramach fundacji czy stowarzyszenia, lub z wyodrębnieniem: np w formie spółki prawa handlowego